Site Loader

K?br?s
Bar?? Harekât?, 20 Temmuz 1974 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti Türk
Silahl? Kuvvetleri’nin Garanti Anla?mas?’n?n 3. maddesine istinaden
gerçekle?tirdi?i askerî harekât?n ad?d?r.

Tarihsel süreç içerisinde Do?u
Akdeniz de  askeri ,jeopolitik ve
stratejik önemi ile ön plana ç?kan K?br?s, Türkiye Cumhuriyetinin d??
politikadaki en hassas noktas?d?r.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

          Akdeniz’in üçüncü büyük adas?
olan K?br?s, 1571 y?l?nda Osmanl? hakimiyetine geçti ve hakimiyeti 1878 y?l?na
kadar devam etti. K?br?s’?n idaresi, 1878 y?l?nda geçici olarak ?ngiltere’ye
verildi. ?ngiltere, 1960 y?l?na kadar K?br?s’a hakim oldu.   

           1960 y?l?nda, Türkiye, ?ngiltere ve
Yunanistan’?n garantörlü?ünde K?br?s Cumhuriyeti kuruldu. Bu cumhuriyet uzun
ömürlü ve kal?c? olmad?. Çünkü, K?br?sl? Rumlar Enosis giri?imlerine devam
ettiler ve yüzlerce K?br?sl? Türk, K?br?sl? Rumlar taraf?ndan katledildi.
Garantör devletlerden biri olan       Türkiye,
K?br?sl? Türkleri kurtarmak için 1963, 1964 ve 1967 y?llar?nda giri?imlerde
bulundu. Bu giri?imler, K?br?sl? Rumlar taraf?ndan gerçekle?tirilen planl?
katliam? önledi ve binlerce K?br?sl? Türkün hayat?n? kurtard?. E?er Türkiye,
K?br?sl? Türkleri kurtarmak için 1963, 1964 ve 1967 y?llar?nda giri?imlerde
bulunmasayd? K?br?sl? Türkler, K?br?sl? Rumlar taraf?ndan yok edilecekti.
Yunanistan taraf?ndan yönlendirilen Rum Milli Muhaf?zlar, Enosis için 15 Temmuz
1974’te K?br?s’ta hükümet darbesi yapt?lar. K?br?s’taki anayasal düzeni korumak
için yap?lan K?br?s Bar?? Harekat?, Garanti Antla?mas?’n?n verdi?i yetkiye
dayanmaktayd?. Planlanmas? ve icras? en zor harekatlardan biri olan Birinci
Bar?? Harekat?, 20 Temmuz 1974’te ba?lad? ve üç gün sürdü. Bu harekat sonucunda
Türk Silahl? Kuvvetleri, Lefko?e-Girne bölgesine hakim oldular. 14 A?ustos
1974’te ba?layan ?kinci Bar?? Harekat? da birincisi gibi üç gün sürdü. Bu
harekat sonucunda Türk Silahl? Kuvvetleri, Lefke-Lefko?e-Magosa hatt?na hakim
oldular.

         Harekat?n Nedenleri

         1974?te
Yunanistan’daki cunta yönetiminin, K?br?s’ta enosis yanl?s? EOKA-B örgütüyle
düzenledi?i bir darbeyle Cumhurba?kan? Makarios devrilip, EOKA liderlerinden
Nikos Sampson devlet ba?kanl???na getirildi. Türkiye bu darbeyi, adan?n
Yunanistan’a kat?lmas? için bir giri?im olarak de?erlendirdi. Zürich ve Londra
anla?malar?na göre adadaki Türkler’i korumak için müdahale hakk?n?n do?du?unu,
üçüncü garantör devlet durumunda olan ?ngiltere’ye bildirdi. Londra’da yap?lan
görü?melerde ?ngiltere, Türkiye’nin müdahale hakkn? kullanmas?na kar?? ç?kt?.
ABD’nin gönderdi?i arabulucu Joseph Sisco da oyalama siyasetine ba?vurunca
K?br?s’taki Türk varl???n? korumak için adaya asker ç?kar?lmas? zorunlu
göründü.

           Sava??n Sonuçlar?

            K?br?s Bar?? Harekat? ile
K?br?sl? Türklerin can güvenlikleri sa?lanm??, Rumlar?n Enosis hayali
Akdeniz’in karanl?k sular?na gömülmü?tür. Bu sava?ta; 498 Türk askeri, 70
K?br?sl? Mücahit ve 270 K?br?s Türk’ü ?ehit olmu?tur. Türkiye bu harekat? ile
kendi güvenli?ini ve K?br?sl? Türklerin güvenli?ini tehlikeye atacak
giri?imlere hiçbir zaman seyirci kalmayaca??n? dünyaya fiilen kan?tlam??
oluyordu.
         13 ?ubat 1975 de K?br?s Türk
Federe Devlet’i, 15 Kas?m 1983 de Kuzey K?br?s Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan
edildi. K?br?s’ta Türk ve Rumlar aras?nda yap?lan tüm görü?melerde, Rumlar?n
uzla?maz tutumlar? nedeniyle günümüze kadar bir sonuç al?namam??t?r. Türk
silahl? Kuvvetleri’nin K?br?s’a yapt??? müdahale; sorunun sebebi de?il,
Rum-Yunan ikilisinin bugüne kadar adada uygulad?klar? yanl?? ve tahkirkar
politikalar?n bir sonucudur.
Türkiye Aç?s?ndan:

Hiç
?üphesiz 1974 Bar?? Harekat?n?n Türkiye aç?s?ndan en önemli sonucu, Türk
halk?n?n uluslararas? anla?malara ba?l?l???n? ve kendi güvenli?i ile
K?br?s Türk halk?n?n güvenli?ini tehlikeye atacak giri?imlere hiçbir zaman
seyirci kalmayaca??n? dünyaya fiilen kan?tlamas? olmu?tur.
Türkiye,
bunun yan?nda i?galci olmad???n?; ?ngiltere’ye birlikte müdahale
teklifinde bulunmas? ve K?br?s’?n bütününü alma f?rsat? varken bunu
yapmamas? ile kan?tlam??t?r.
Di?er
yandan Türkiye bar?? yanl?s? bir ülke oldu?unu fiilen kan?tlam??
bulunmakt?r. 1974 Bar?? Harekat?ndan bu yana K?br?s’ta hiçbir ciddi olay?n
meydana gelmemesi, bu gerçe?in kan?t? de?il mi?
Türkiye,
Bar?? Harekat? ile, 1963-1974 aras? 11 y?l bar?? ve huzur yüzü görmeyen
K?br?s’a bar??, huzur, özgürlük ve demokrasi getiren bir ülke olmu?tur.
Bar??
Harekat?n?n bir di?er sonucu da Türkiye’nin dost ve dü?man?n? daha iyi
tan?mas? olmu?tur.
Bar??
Harekat?ndan hemen sonra ABD taraf?ndan Türkiye’ye kar?? uygulanan silah
ambargosu, Türkiye’nin kendi ulusal savunma sanayini kurmas? ve bu yöndeki
çabalar?n? h?zland?rmas? sonucunu do?urmu?tur.
Türkiye,
ABD ambargosu ile çok haks?z bir cezaland?rmayla kar?? kar??ya kalm??t?r.
Bunun yan?nda Avrupa ülkeleri ile Sovyetler Birli?i’nin de ba?lang?çta
sessizce destekledikleri Bar?? Harekat?na sonradan kar?? ç?k??lar? ve Rum
liderli?inin yan?nda yer almalar?, kendimize güvenmekten ba?ka ç?kar yol
olmad???n? kan?tlam??t?r.

Yunanistan ve K?br?s Rum Liderli?i Aç?s?ndan:

1974
Türk Bar?? Harekat? ile her?eyden önce fa?ist bir Cunta ?daresi alt?nda
inleyen Yunanistan’a özgürlük gelmi?tir.
1974
y?l?ndan itibaren Yunanistan’da demokrasiyi yok eden Yunan Cuntas?
devrilmi? demokrasi ve sivil yönetim yeniden kurulmuttur.
Ayn?
?ekilde K?br?s’ta da i? ba??na geçen fa?ist Sampson yönetimi devrilmi?,
yerine sivil yönetim ve demokrasi kurulmu?tur.
15
Temmuz’dan itibaren süren iç sava? sona ermi?, Yunanl? Subaylar?n
yönetimindeki katliam durdurulmuttur.
Türk
Bar?? Harekat?n?n gerçekle?memesi halinde, haz?rlanan listelere göre
binlerce solcu ve Makarios’cu ki?inin katledilece?i yine Rumlar taraf?ndan
aç?klanm??t?r.
Dolay?s?
ile Türk Bar?? Harekat? yaln?z K?br?s’a de?il; K?br?s Rum toplumuna da
bar?? huzur getirmi?tir. Tüm ?ikayetlerine ve yaygaralar?na kar??n Rum
toplumunun 1974 öncesinde 2000 dolar civar?nda olan milli gelirinin 8000
dolara yükselmesi bunun kan?t? de?il mi?

20 Temmuz Bar?? Harekat?n?n Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Sonuçlar?

20
Temmuz Bar?? Harekat?n?n sonucu olarak K?br?s Türk halk?n?n bir bölgede
toplanmas?; Türk halk?na 11 y?l ya?ad?klar? insanl?k d??? ku?atma alt?nda
geli?tirme olana?? bulamad?klar? ekonomilerini,sosyal ve kültürel
ya?amlar?n? geli?tirme olanaklar?n? yaratt?.
1974
öncesi s?f?r düzeyde olan üretim, 1974’den sonra canland?. Tar?m,
hayvanc?l?k, sanayi, turizm hizmetler sektörleri, 1974 öncesine göre büyük
geli?me gösterdi. Haberle?me ve ula??m alan?nda 1974 öncesinde
dü?ünülmeyecek a?amalar yap?ld?.
1974
Bar?? Harekat?n?n do?urdu?u özgür ortam, ki?ilerin her alanda
yeteneklerini geli?tirmelerini sa?lad?.
D??
ticaret büyük geli?me gösterdi. K?br?s Türkleri bugün 70’den fazla ülke
ile ticari ili?ki kuran d??a aç?k bir halk durumuna geldi.
Buna
ba?l? olarak 1974 öncesinde 548 dolar olan ki?i ba??na dü?en milli gelir
1997 y?l? sonunda 4250 dolar civar?na ç?karak 8’e katlanm??t?r.

Post Author: admin

x

Hi!
I'm Sonya!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out